INTERIA.PL - Portal internetowy

Leksykony

  
Szukaj
Słownik:
Literatura polska

Literatura polska
  Szukaj w INTERIA.PL
  KATALOG
    polski
  WYSZUKIWARKA
    polska
    zagraniczna
    serwisowa
  ADRESY FIRM
Wpisz hasło: Obszar poszukiwania
   
     
Wyświetl po
     haseł na stronie w formacie  
SZUKAJ
pomoc              
LOSUJ


osobliwości w odmianie



istnieje pewna grupa rzeczowników i czasowników, które nie mieszczą się w żadnej deklinacji, mówimy wówczas o nich, że mają osobliwości w swej odmianie. O. rzeczowników: 1) rz. r. m.-os. o temacie zakończonym na -anin typu dominikanin, krakowianin, mieszczanin mają w formach lp. temat pełny, a w formach lmn. skrócony o -in-, np. dominikanin-a, krakowianin-a, mieszczanin-a, dominikan-ów, krakowian, mieszczan; 2) rz. r. m.-os. z końcówką M lp. -a lub -o typu kolega, poeta, starosta, wojewoda. Fredro, Matejko w lp. odmieniają się wg deklinacji żeńskiej, a w lmn. wg deklinacji męskoosobowej; 3) rz. r. n. zapożyczone o tematach zakończonych na -um typu archiwum, liceum, muzeum w formach lp. są nieodmienne, w lmn. zaś mają skrócony temat o -um i końcówkę lmn. deklinacji nijakiej (z wyjątkiem D lmn., w których przybierają końcówkę -ów, np. archiwa - archiwów, licea - liceów); 4) rz. o odmianie przymiotnikowej: nazwiska zakończone w M lp. na -ski, -cki, np. Leszczyński, Czarniecki; nazwiska pospolite typu Biały, Biała, Suchy, Sucha; odmężowskie nazwiska i nazwy tytułów oraz nazwy zawodów kobiet na -owa typu Orzeszkowa, doktorowa, krawcowa; nazwy urzędów i zawodów z końcówką M lp. -i (:-y) typu leśniczy, mierniczy; nazwy opłat (tylko w lp.) typu czesne, wpisowe; nazwiska i imiona obcego pochodzenia z końcówką M lp. -i, -y, -e typu Verdi, Batory, Linde; rzeczowniki: sędzia, hrabia, które w lp. mają odmianę mieszaną, przymiotnikowo-rzeczownikową, np. M hrabia, D hrabiego // hrabi, C hrabiemu // hrabi, B hrabiego // hrabię, N hrabią, Msc hrabi // hrabim, W hrabio, w lmn. odmieniają się wg deklinacji m.-os. O. czasowników: być, iść, wiedzieć, znaleźć, jechać, siąść, bać się, stać, ciąć, giąć, np. czasownik być ma różne tematy w poszczególnych czasach: czas ter. jest, przeszły był, przyszły będzie.


Źródło: Słownik Encyklopedyczny JĘZYK POLSKI Wydawnictwo Europa