INTERIA.PL - Portal internetowy

Leksykony

  
Szukaj
Słownik:
Język polski

Język polski
  Szukaj w INTERIA.PL
  KATALOG
    polski
  WYSZUKIWARKA
    polska
    zagraniczna
    serwisowa
  ADRESY FIRM
Wpisz hasło: Obszar poszukiwania
   
     
Wyświetl po
     haseł na stronie w formacie  
SZUKAJ
pomoc              
LOSUJ


Adonis



w mit. gr. syn cypryjskiego króla Tejasa (Kinyrasa) i jego córki Myrry (lub Smyrny), którą rozgniewana Afrodyta doprowadziła do kazirodztwa. Tejas, odkrywszy prawdę, chciał zabić córkę. Uciekająca Smyrna oddała się pod opiekę bogów, a ci przemienili ją w drzewo - drzewo mirry. Dziesięć miesięcy później z wnętrza drzewa wyszło dziecko, które otrzymało imię A. Afrodyta, zawstydzona nieco swoim postępkiem, ale i zachwycona urodą chłopca, oddała go na wychowanie Persefonie, która zakochała się w ślicznym dziecku i nie chciała się zrzec opieki nad nim. Spór między boginiami rozstrzygnął Zeus (inni utrzymują, że muza Kaliope): A. jedną trzecią roku miał przebywać z Persefoną, jedną trzecią z Afrodytą, a jedną trzecią sam. Jednakże Afrodyta sprawiła, iż A. spędzał z nią dwie trzecie roku. Rozgniewany i zazdrosny inny kochanek Afrodyty, Ares, zesłał dzika, który w czasie polowania śmiertelnie ranił A. Historia A. obfituje w mnogość opowieści o powstaniu drzew i kwiatów: A. narodził się z drzewa mirry; wierzono również, iż z kropel krwi umierającego A. narodził się kwiat anemonu, a biała róża, zabarwiwszy się krwią ze zranionej stopy Afrodyty, która biegła na pomoc ukochanemu, przemieniła się w czerwoną. Każdego roku na wiosnę syryjskie kobiety obchodziły święto Adoniów (podobno ustanowione przez samą Afrodytę): w małych skrzyneczkach sadziły nasiona, podlewały je ciepłą wodą, dzięki czemu nasiona szybko rosły, ale i więdły tuż po wyrośnięciu z ziemi. Rozsady te, nazywane "ogrodami Adonisa", symbolizowały los młodzieńca. Zawierający motyw wegetacyjny mit o A. zainspirował w malarstwie Tycjana, Tintoretta, P. Veronesego, P.P. Rubensa; w rzeźbie V. De Rossiego, A. de Vriesa, A. Canovę, B. Thorvaldsena, A. Rodina.

Źródło: Słownik Encyklopedyczny LITERATURA POWSZECHNA Wydawnictwo Europa